boli-spina

რატომ გტკივა წელი?

You are here:
წელის ტკივილი — ეს სიმპტომი თითქმის ყველა ადამიანს ერთხელ მაინც გამოუცდია ცხოვრებაში. ერთჯერადი ეპიზოდი ხშირად გამოწვეულია კუნთების სპაზმით და რამდენიმე დღეში თვითონ გადის. ეს შეიძლება მოხდეს, თუ დიდი ხნით ვიყავით არასასურველ პოზაში, ავწიეთ მძიმე საგანი ან გავაკეთეთ მკვეთრი მოძრაობა. მაგრამ განმეორებადი, ხანგრძლივი ან მომატებული ტკივილი შესაძლოა სერიოზული დაავადების ნიშანი იყოს. რა ვქნათ, თუ გვტკივა წელი? ამ კითხვაზე პასუხის გასაცემად, საჭიროა გავითვალისწინოთ: შესაძლო მიზეზები წელის ტკივილის. ტკივილის ხასიათი — არის ის მწვავე, მტანჯველი, პერიოდული თუ მუდმივი საფრთხის ნიშნები — სიმპტომები, რომელთა არსებობისას აუცილებელია დაუყოვნებლივ კონსულტაცია ექიმთან.თუ ტკივილი არ გადის რამდენიმე დღეზე მეტხანს, ძლიერდება ან თან ახლავს დაბუჟება, სისუსტე, სიცხე — გადადება არ შეიძლება. ექიმის კონსულტაცია დაგეხმარებათ განსაზღვროთ მიზეზი და დაიწყოთ ეფექტური მკურნალობა.

მიზეზები
წელის ტკივილის მრავალფეროვან გამომწვევ მიზეზებს შორის ორი ძირითადი ჯგუფი გამოიყოფა:

  1. ვერტებროგენული ტკივილი — გამოწვეულია ხერხემლის სტრუქტურების დაზიანებით, მაგალითად, დისკების, მალების ან მალათაშუა სახსრების პრობლემებით.

  2. ნევერტებროგენული ტკივილი — არ არის პირდაპირ დაკავშირებული ხერხემალთან და შეიძლება იყოს გამოწვეული შინაგან ორგანოებთან, კუნთებთან ან ნერვულ სისტემასთან დაკავშირებული დარღვევებით.

ვერტებროგენული პათოლოგია
წელის ტკივილის ყველაზე ხშირი წყარო კუნთ-სახსროვანი სისტემა ანუ ხერხემალია. ასეთ ტკივილს ვერტებროგენულს უწოდებენ — ის პირდაპირ უკავშირდება ხერხემლის სტრუქტურებს.

ვერტებროგენული ტკივილი უმეტეს შემთხვევაში არ წარმოადგენს სიცოცხლისთვის საშიშ რისკს, მაგრამ თუ დროულად არ იმართა, შეიძლება გახდეს ქრონიკული, განმეორებადი და მნიშვნელოვნად გააუარესოს ცხოვრების ხარისხი.ზოგიერთ შემთხვევაში ტკივილის მიზეზი შესაძლოა იყოს ხერხემლის სერიოზული დაავადება, როგორიცაა დისკების დეგენერაცია, თიაქარი, ოსტეოქონდროზი ან ართროზი — სწორედ ამიტომ მნიშვნელოვანია ზუსტი დიაგნოზისა და მკურნალობის დაწყება სპეციალისტის ხელმძღვანელობით.

ოსტეოქონდროზი

ვერტებროგენული ტკივილის ხშირი მიზეზი ხერხემლის დეგენერაციული დაავადებაა, რაც უფრო მარტივად ოსტეოქონდროზის სახელით არის ცნობილი. ოსტეოქონდროზი ნიშნავს ხერხემლის სტრუქტურების, განსაკუთრებით კი მალათაშუა დისკების, ასაკობრივ ცვეთას და დეგენერაციას.

 ეს პროცესი გარკვეულ დონეზე ყველასთან ვითარდება, თუმცა ინტენსივობა ინდივიდუალურია და ზოგჯერ იწვევს სერიოზულ ანატომიურ ცვლილებებს.
ოსტეოქონდროზი განსაკუთრებით ხშირად ვითარდება წელის მონაკვეთში, რადგან მასზე მოდის სხეულის ძირითადი სიმძიმე — ე.წ. ღერძული დატვირთვა.
სწორედ ამიტომ, მოუსვენარი ტკივილი წელის არეში ხშირად არის ოსტეოქონდროზის პირველი გამოვლინება როგორც ქალებში, ისე მამაკაცებში.

გამოკვლევისას ოსტეოქონდროზის ნიშნები შეიძლება უკვე 30 წლის ასაკში გამოვლინდეს, თუმცა სიმპტომები ხშირად უფრო გვიან ვითარდება.

დისკების ცვეთას აჩქარებს:

  • მძიმე ფიზიკური შრომა

  • მჯდომარე ცხოვრების წესი

  • მოწევა და ალკოჰოლის მოხმარება

  • ჭარბი წონა

  • მემკვიდრეობითი წინასწარგანწყობა

  • ხერხემლის პათოლოგიის განსაკუთრებული საფრთხე ის არის, რომ ხერხემალში გადის ნერვული სისტემის სტრუქტურები: მალებს შორის არსებული ვიწრო არხებით გამოდის ნერვული ფესვები, ხოლო თავად მალაყრუაში მოთავსებულია ზურგის ტვინი.

 დისკის თიაქარი, ანთება ან ძვლოვანი ნამსხვრევები (ოსტეოფიტები) შეიძლება ამ არხებში ზეწოლას ახდენდეს ნერვებზე. შედეგად ვითარდება:

  • ძლიერი, გასხივოსნებული ტკივილი (ხშირად ფეხისკენ)

  • შეზღუდული მოძრაობა

  • მგრძნობელობის დარღვევა

  • ზოგჯერ — სერიოზული ნევროლოგიური გართულება, მაგალითად, ზურგის ტვინის არხის სტენოზი — მდგომარეობა, როდესაც არხი ვიწროვდება და ზეწოლას ახდენს ზურგის ტვინზე.

ასეთი შემთხვევები უკვე საჭიროებს სპეციალიზებულ, დროულ მკურნალობას და მუდმივ დაკვირვებას.

Лечение остеохондроза

ავტოიმუნური მიზეზები
ორგანიზმი მიმართავს იმუნურ სისტემას საკუთარი ქსოვილების წინააღმდეგ ბრძოლაში. წელის ტკივილი ამ შემთხვევაში ხშირად თან ახლავს სახსრების ტკივილსა და შეშუპებას, ცხელებას, კანის გამონაყარს, განავლის, მხედველობის და სხვა მრავალი პრობლემის დარღვევას. უნდა გამოირიცხოს ავტოიმუნური მიზეზები, თუ ტკივილი გაწუხებთ ყოველ დილით და თან ახლავს ხერხემლის დამძიმება.

რევმატოლოგიურ დაავადებებს, რომლებიც წელის ტკივილით მიმდინარეობს, მიეკუთვნება ანკილოზირებადი სპონდილიტი, ფსორიაზული ართრიტი, რევმატოიდული ართრიტი, მიოზიტები.

ინფექციური მიზეზები
იშვიათი, მაგრამ ძალიან საშიში წელის ტკივილის მიზეზია ძვლის ქსოვილის ანთება — ოსტეომიელიტი.
ის ვლინდება მომატებული ტკივილით, ცხელებით და გამოხატული ინტოქსიკაციით.
ინფექციური აგენტები ხვდებიან ხერხემალში სისხლის ნაკადით სხვა ორგანოებში ანთების დროს.

ოსტეოპოროზი
განსაზღვრავს ძვლის ქსოვილის სიმკვრივის შემცირებას.
ნაკლები სიმკვრივე უწყობს ხელს მოტეხილობებსა და ბზარებს უმნიშვნელო დატვირთვების დროსაც კი.
ოსტეოპოროზის მიმართ განსაკუთრებით მგრძნობიარეები არიან ქალები პოსტმენოპაუზის პერიოდში, რადგან ამ დროს ქრება ესტროგენების დამცავი გავლენა ძვლის ქსოვილზე.

ზრდასრული ახალი წარმონაქმნები
ხოლმე ძვლის ტკივილი გამოწვეულია მეტასტაზებით.
ეს ტკივილები ხშირად ჩნდება ღამით, აქვთ მოუსვენარი ხასიათი და დროთა განმავლობაში მატულობენ.
მნიშვნელოვანია ყურადღება მივაქციოთ ძვლის ტკივილს იმ პაციენტებში, რომლებიც ადრე მკურნალობდნენ ონკოლოგიურ დაავადებას, განსაკუთრებით პროსტატის და ძუძუს კიბოს დროს.

ნევერტებროგენული ტკივილი
ნევერტებროგენული ტკივილი შეიძლება დაკავშირებული იყოს შემდეგი მიზეზებით:

  • მიოფასიალური ტკივილის სინდრომი — მტკივნეული ადგილების გამოჩენა კუნთებში მათი გადატვირთვის ფონზე.

  • შიდა ორგანოების ტკივილი, რომელიც ვრცელდება წელის მიმართულებით.

ხანდახან ტკივილი ირდირექტირება წელის მიდამოში, თუმცა სინამდვილეში იწყება მუცლის ღრუსა და უჯრედგარე სივრცის ორგანოებიდან. მაგალითად, ქალებში ძლიერი წელის ტკივილის მიზეზები შეიძლება იყოს პრედმენსტრუალური ტკივილი და გინეკოლოგიური დაავადებები, ორივე სქესში — თირკმელებისა და სასველთი გზების დაავადებები. იშვიათ შემთხვევებში წელის ტკივილი შეიძლება იყოს აღმნიშვნელი მწვავე ნაწლავის ანთებითი დაავადებების, როგორიცაა აპენდიციტი და კოლიტი.

შიდა ორგანოების პათოლოგია უნდა გამოირიცხოს, თუ წელის ტკივილი თან ახლავს შემდეგ სიმპტომებს:

  • მენსტრუალური ციკლის დარღვევა;

  • პათოლოგიური გამონადენი;

  • მუცლის ტკივილი;

  • ტემპერატურის მომატება;

  • შეშუპება;

  • შარდის ფერის ცვლილება;

  • სტაბილურად მაღალი არტერიული წნევა;

  • განავლის ბუნების და სიხშირის ცვლილება;

  • ზოგადი სისუსტე და დაღლილობა.

ფსიქოგენური ტკივილი
ყველა ზემოთხსენებული მიზეზის გამორიცხვის შემდეგ შეიძლება საუბარი იყოს ფსიქოგენურ ტკივილზე.
ასეთი ტკივილი ხშირად ვლინდება დეპრესიული ან შფოთვითი ეპიზოდების დროს, შეიძლება თან ახლდეს წელის კუნთების სპაზმი და იყოს საკმაოდ ძლიერიც და ხანგრძლივიც.

ტკივილის სახეობები
წელის ტკივილს სვამენ კლასიფიკაციას ხანგრძლივობის, სიმძიმისა და თვისებების მიხედვით. ტკივილი შეიძლება იყოს:

  • მწვავე — გაწუხებს 6 კვირაზე ნაკლებ ხანს;

  • საშუალო მწვავე — გაწუხებს 6-12 კვირა;

  • ქრონიკული — გაწუხებს 12 კვირაზე მეტი პერიოდი.

მწვავე ტკივილი შეიძლება იყოს დაკავშირებული კუნთების გადატვირთვასა და სპაზმთან. ამ შემთხვევაში ტკივილი ხშირად ლოკალიზებულია, მბზინვარე ან დამძიმებული ხასიათისაა, არ გადადის სხვაგან და კომფორტულ პოზაში დასვენება უზრუნველყოფს შვებას. კუნთების არამკიცხავ სპაზმში სხვა სიმპტომები, როგორიცაა კიდურის დაბუჟება ან ცხელება, არ ჩანს. მწვავე ტკივილის უფრო სერიოზული მიზეზები მოიცავს ტრავმებს, პათოლოგიურ მოტეხილობებს და ნევერტებროგენულ დაავადებებს.

საშუალო მწვავე და ქრონიკული ტკივილი ხშირად არის დაკავშირებული სტრუქტურული პრობლემების არსებობას წელის მონაკვეთზე: ოსტეოქონდროზი, ტრავმების და ანთებითი პროცესების შედეგები, კეთილთვისებიანი და მავნე სიმსივნეები, შფოთვა და დეპრესია.

რაც შეეხება ტკივილის სიმძიმეს, ვერტებროგენული ტკივილიც შეიძლება იყოს საკმარისად ძლიერი და შეზღუდოს მოძრაობა. ყურადღება უნდა მიაქციოთ, თუ ტკივილის სიმძიმე მატულობს ან დიდხანს რჩება მუდმივ დონეზე გამშვიდების გარეშე — მუდმივად ან ხშირი ეპიზოდების სახით. ტკივილის შეფასებისთვის ექიმები ხშირად იყენებენ 1-დან 10-მდე შკალას.

ნებისმიერი ტკივილის დროს მნიშვნელოვანია “წითელი დროშების” სიმპტომების შეფასება — ნიშნები, რომლებიც ზრდის სერიოზული პათოლოგიის რისკს:

  • ტკივილი წოლაში ან ღამით;

  • მნიშვნელოვანი საერთო სისუსტე და დაღლილობა;

  • შარდვის ან განავლის პრობლემები ტკივილის ფონზე;

  • ფეხის დაბუჟება ან სისუსტე;

  • გაუმართავი წონის კლების ბოლო თვეებში;

  • სიცივე ან ცხელება სიცივის ნიშნების გარეშე;

  • ონკოლოგიური დაავადებების ისტორია;

  • ახლო წარსულში ხერხემლის ან მუცლის ოპერაცია;

  • იმუნიტეტს დამბლოკავი პრეპარატების მიღება;

  • სტანდარტული ტკივილგამაყუჩებელი თერაპიის უკმარისობა.

ასევე რისკ-ფაქტორად ითვლება 50 წელს ზემოთ ასაკი, რადგან ამ ასაკში იზრდება ოსტეოპოროზისა და სხვა სისტემური დაავადებების განვითარების ალბათობა.

თუ თქვენ გაქვთ რომელიმე “წითელი დროშა”, აუცილებელია სასწრაფო კონსულტაცია ექიმთან დიაგნოზის დასასმელად და მკურნალობის დაწყებისთვის.

диагностика остеохондроза

დიაგნოსტიკა
წელის ტკივილის დროს დიაგნოსტიკის ძირითადი ელემენტია ექიმის შემოწმება. ხშირად არამძიმე ვერტებროგენული ტკივილის შემთხვევებს შეიძლება დადგინდეს ვიზიტის დროს დამატებითი კვლევების გარეშე. ნევროლოგიური ტკივილის საეჭვოობისას საჭიროა სპეციალური შემოწმება ფუნქციური ტესტებით.

თუ დიაგნოზი ბუნდოვანია ან პაციენტი მოხუცებულ ასაკშია, შეიძლება იყოს საჭირო ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული კვლევები. ასევე კვლევები საჭიროა დიაგნოზის დასადასტურებლად და მდგომარეობის სერიოზულობის შეფასებისთვის ტრავმების, სისტემური დაავადებებისა და შიდა ორგანოების პათოლოგიის დროს. ყველაზე ხშირად გამოიყენება შემდეგი მეთოდები:

  • სისხლის ანალიზები — ლეიკოციტური ფორმულის, ბიოქიმიური, ავტოიმუნური მაჩვენებლებისა და ანთების მარკერების გასაზომად;

  • რენტგენოგრაფია — ძვლების მდგომარეობის გამოსახვისთვის;

  • კომპიუტერული ტომოგრაფია — ძვლებისა და ძარღვების პათოლოგიის უფრო ზუსტი დიაგნოსტიკისთვის;

  • ოპტიკური ტოპოგრაფია — 자세ის დარღვევებისა და ძვლის დეფორმაციების დეტალური შეფასებისთვის, რომ აღარ მოხდეს რადიოლოგიური დატვირთვა;

  • მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია — რბილი ქსოვილების, კუნთების, ოსტეოქონდროზის ნიშნების გამოსახვისთვის;

  • დენსიტომეტრია — ოსტეოპოროზის საეჭვოობის შემთხვევაში ძვლის სიმკვრივის შესაფასებლად;

  • ელექტრონეირომიოგრაფია — ნერვული იმპულსის გადაცემის შესაფასებლად ნევროლოგიურ დარღვევებში;

  • ულტრაბგერითი კვლევები — მუცლის ორგანოების და თირკმელების პათოლოგიის საეჭვოობის შემთხვევაში.

ზოგ შემთხვევაში საკმარისია ზემოაღნიშნული მეთოდებიდან ერთი, ხოლო ზოგჯერ საჭიროა რამდენიმე — ეს ზუსტად განსაზღვრავს მხოლოდ ექიმი კონსულტაციის შემდეგ.

რომელ ექიმს მივმართოთ, თუ გვტკივა წელი?
თუ ტკივილი გამოიწვია ტრავმამ, უკეთესი იქნება მაშინვე მიმართოთ ტრავმატოლოგს.
არაუდენტიფიცირებული ტკივილის შემთხვევაში შეიძლება დაიწყოთ ოჯახის ექიმთან, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში გადაიყვანს თერაპევტთან, ნევროლოგთან ან რევმატოლოგთან.
თუ არსებობს „წითელი დროშები“, როგორიცაა ცხელება, შეიძლება დასჭირდეს სასწრაფო სამედიცინო დახმარება.
შიდა ორგანოების დაავადებები, რომლებიც წელის ტკივილით მიმდინარეობს, მკურნალობენ უროლოგები, გინეკოლოგები და ქირურგები.

მკურნალობის პროცესში ვერტებროგენული ტკივილისა და კუნთ-სახსროვანი სტრუქტურული პრობლემების დროს ხშირად ჩართვიან სხვა სპეციალისტებიც: რეაბილიტოლოგები, ინსტრუქტორები, ლФК-ს ექიმები, ფიზიოთერაპევტები. სპეციალისტთა გუნდის მონაწილეობა აუმჯობესებს ქრონიკული დაავადებების მკურნალობის შედეგებს.

როგორ მოვუაროთ წელის ტკივილს
მწვავე ვერტებროგენული ტკივილის მკურნალობა ძირითადად კონსერვატიულია.
მისი მიზანია სიმპტომების და ანთების შეჩერება. მკურნალობა იწყება სერიოზული მიზეზებისა და ქირურგიული პათოლოგიის გამორიცხვის შემდეგ.
ქრონიკული კუნთ-სახსროვანი ტკივილის შემთხვევაში მკურნალობა კომპლექსურია და მიზნად ისახავს რეციდივების შემცირებას.

როგორ გავუმკლავდეთ წელის ტკივილს:
ტკივილის მოხსნისთვის გამოიყენება მედიკამენტოზური და არამედიკამენტოზური მეთოდები. გამოიყენება შემდეგი ჯგუფების პრეპარატები:

  • არასტეროიდული ანთების საწინააღმდეგო საშუალებები

  • კუნთების დამამშვიდებლები

  • ანტიკონვულსანტები

  • ადგილობრივი დამღრეჯავი მალამოები

  • გლუკოკორტიკოსტეროიდები

არამედიკამენტოზური მეთოდები მნიშვნელოვნად ამაღლებს მედიკამენტოზური თერაპიის ეფექტურობას. კლინიკა „სიმეტრიაში“ ტკივილის მოხსნისთვის იყენებენ ბიომექანოთერაპიას. სპეციალური სავარჯიშო მოწყობილობით პაციენტს აკონკრეტებენ ფიზიკურ დატვირთვას, თანდათან ზრდიან მოძრაობების ამპლიტუდას და რელაქსირებენ სპაზმირებულ კუნთს.
ინდივიდუალურ მკურნალობის პროგრამას ადგენს სპეციალისტი შემოწმების და დამატებითი კვლევების შედეგების მიხედვით. ვარჯიშები ტარდება სპეციალისტის ხელმძღვანელობით, რათა არ გამოიწვიოს ტრავმა.

პროფილაქტიკა
წელის ხერხემლის ტკივილის მკურნალობა უმეტესად ბევრად რთულია, ვიდრე მისი პროფილაქტიკა. შემდეგი ზომები ეფექტურია რეგულარული შესრულების შემთხვევაში:

  • ჯანმრთელობისთვის შესაფერისი ნებისმიერი ფიზიკური დატვირთვა კვირაში 150 წუთი ან მეტი;

  • ჯანსაღი კვება დაბალი ცხიმისა და შაქრის შემცველობით;

  • სწორი ტექნიკის დაცვა მძიმე ტვირთის აწევისას;

  • სწორი პოზა და ერგონომიული სავარძლის გამოყენება კომპიუტერთან მუშაობის დროს;

  • რეგულარული ვარჯიშები ბარძაყებისა და ზურგის კუნთების გასავარჯიშებლად;

  • გახურებები და შესვენებები ხანგრძლივი ერთ პოზაში ყოფნისას;

  • D ვიტამინის მიღება პროფილაქტიკური დოზებით;

  • საკმარისი კალციუმის მიღება.

ეს რეკომენდაციები მნიშვნელოვანია ხერხემლის სტრუქტურების დეგენერაციის პროცესის შენელებისთვის, ქსოვილების ტრაფიკის გაუმჯობესებისა და კუნთების ძალისა და ზოგადი გამძლეობის შესანარჩუნებლად. ისინი უნდა დაიცვან უკვე დგინებული კუნთ-სახსროვანი პრობლემების შემთხვევაშიც — ეს დაეხმარება ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას და გართულებების პრევენციას.

წელის ტკივილი შეიძლება იყოს სხვადასხვა წარმოშობის და საჭიროებს ზუსტ დიაგნოსტიკას.
სამედიცინო შემთხვევების უმეტესობა დაკავშირებულია მალათაშუა დისკების დეგენერაციასთან და კუნთების სპაზმებთან და ექვემდებარება კონსერვატიულ მკურნალობას.

კლინიკა „სიმეტრიაში“ ტკივილის კომპლექსური მკურნალობა ტარდება ბიომექანოთერაპიისა და ლФК-ს მეთოდებით — ეს საშუალებას იძლევა ხანგრძლივად მოიშოროთ ტკივილი და დაუბრუნდეთ ფიზიკურ აქტივობას მედიკამენტებისა და ოპერაციების გარეშე.

Рейтинг:

0 / 5

Your page rank:

Автор статьи

Picture of Павленко Валерий Витальевич

Павленко Валерий Витальевич

Стаж: более 18 лет практики по направлениям лечебной физкультуры и спортивной медицины.
Автором методики Биомеханотерапия.
Главный врач и основатель сети медицинских центров «Симметрия».

Подробнее

კომენტარის დატოვება

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment